Relatiecoaching of relatietherapie? Waarom beter leren communiceren zoveel kan veranderen

In onze scheidingspraktijk horen we soms verhalen waarvan we achteraf denken: wat zou er zijn gebeurd als deze partners eerder hadden geleerd om anders met elkaar te praten?

Het begint zelden met één grote ruzie. Vaker zijn het kleine irritaties die blijven liggen. Een opmerking die verkeerd valt, een gesprek dat steeds wordt uitgesteld of het gevoel dat de ander niet meer echt luistert. Wat aanvankelijk een misverstand lijkt, kan langzaam uitgroeien tot afstand. Totdat twee mensen die ooit bewust voor elkaar kozen, nauwelijks nog weten hoe ze elkaar moeten bereiken.

Natuurlijk kan niet iedere relatie worden gered, en dat hoeft ook niet. Soms is uit elkaar gaan de beste keuze. Maar door ons werk in de scheidingsbegeleiding zijn we steeds meer gaan nadenken over wat er gebeurt vóórdat partners op dat punt belanden.

Die vraag raakt ons ook persoonlijk. We hebben allebei zelf een scheiding meegemaakt en zijn beiden ouder binnen een samengesteld gezin. We weten hoe mooi een nieuwe relatie kan zijn, maar ook hoeveel er samenkomt wanneer twee levens, verschillende gewoonten, kinderen en verwachtingen één geheel moeten vormen.

Juist die combinatie van professionele en persoonlijke ervaringen heeft ons ervan overtuigd dat liefde belangrijk is, maar niet altijd voldoende. Ook binnen een goede relatie moet je elkaar blijven begrijpen, ruimte geven en soms opnieuw leren samenwerken.

Daarom zijn we ons verder gaan verdiepen in relatiecoaching. Niet omdat we denken dat er voor iedere relatie een eenvoudige oplossing bestaat, maar omdat we geloven dat partners veel kunnen leren over de manier waarop ze met elkaar omgaan.

Goede communicatie is geen vanzelfsprekend talent. Het is ook een vaardigheid die je samen kunt ontwikkelen.

Hoe twee mensen elkaar langzaam kunnen kwijtraken

Stel je een gewone doordeweekse avond voor. De kinderen liggen eindelijk op bed. De keuken is opgeruimd en er is voor het eerst die dag even rust.

‘Je hebt vandaag eigenlijk nauwelijks gevraagd hoe het met me ging’, zegt de één.

De ander hoort vooral kritiek en reageert: ‘Ik heb de hele dag gewerkt en van alles geregeld. Het is ook nooit goed.’

‘Zie je wel? Je luistert alweer niet.’

‘Dan zeg ik voortaan maar helemaal niets meer.’

Een paar zinnen later is de sfeer omgeslagen. Beiden voelen zich tekortgedaan en allebei hebben ze het idee dat de ander hen niet begrijpt.

Het bijzondere is dat ze misschien allebei hetzelfde verlangen: gezien en gewaardeerd worden. Alleen komt dat verlangen niet meer goed over.

Dit is een fictief voorbeeld, maar het patroon zal voor veel stellen herkenbaar zijn. De één zoekt contact door iets aan te kaarten, de ander ervaart het als een verwijt en verdedigt zich. Vervolgens voelt de eerste zich opnieuw niet gehoord. Zo ontstaat een kringetje waar partners telkens weer in terechtkomen.

Het probleem is dan niet noodzakelijk dat ze niet meer van elkaar houden. Ze zijn verstrikt geraakt in een manier van communiceren die hen steeds verder uit elkaar drijft.

En precies daar kan het interessant worden om niet alleen te kijken naar waarover de ruzie gaat, maar vooral naar hoe het gesprek verloopt.

Op het werk leren we samenwerken. Waarom thuis niet?

Wanneer twee collega’s steeds opnieuw met elkaar botsen, vinden we het heel normaal om een coach in te schakelen. Niet om hun persoonlijkheid te veranderen, maar om te onderzoeken waarom de samenwerking stroef verloopt.

Hoe spreken ze verwachtingen uit? Wat gebeurt er wanneer iemand zich aangevallen voelt? Kunnen ze luisteren zonder meteen in de verdediging te schieten? En hoe maken ze afspraken waar beiden achter staan?

Vervolgens oefenen ze met andere manieren van communiceren.

Binnen een partnerrelatie verwachten we vaak dat dit allemaal vanzelf gaat. Terwijl die relatie veel persoonlijker en ingewikkelder kan zijn dan welke samenwerking op het werk ook.

Je deelt niet alleen een agenda of een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Je deelt een leven, met emoties, verwachtingen, intimiteit, geld, familie en soms kinderen uit verschillende relaties.

Toch hebben de meeste mensen nooit bewust geleerd hoe ze een lastig gesprek met hun partner kunnen voeren.

Dat is eigenlijk opmerkelijk.

Je kunt heel goed zijn in je werk, sociaal vaardig zijn en uitstekend met anderen samenwerken, maar thuis toch telkens vastlopen in dezelfde discussie.

Dat maakt je niet tot een slechte partner. Het kan betekenen dat jullie samen een andere manier van communiceren moeten leren.

Ervaring alleen is niet genoeg

Onze ervaringen met scheidingen en samengestelde gezinnen waren voor ons de aanleiding om ons verder in relatiecoaching te verdiepen. Maar ervaring alleen is geen methode.

We wilden een professionele basis waarmee we partners niet alleen konden helpen begrijpen wat er tussen hen gebeurt, maar ook konden begeleiden bij het oefenen van nieuwe vaardigheden.

Daarom hebben we beiden gekozen voor een opleiding bij Anne de Jong, psycholoog, relatiecoach en oprichter van coachopleidingsinstituut NONONS.

Wat ons aanspreekt in haar no-nonsense benadering, is de verbinding tussen inzicht en praktisch handelen. Het heeft weinig zin om alleen te begrijpen waarom een gesprek telkens verkeerd loopt, als je vervolgens niet weet hoe je het de volgende keer anders kunt aanpakken.

Anne de Jong besteedt in haar werk aandacht aan terugkerende interactiepatronen en het ontwikkelen van nieuw gedrag. Die uitgangspunten sluiten aan bij onze visie op relatiecoaching. Meer over haar professionele achtergrond is te vinden bij NONONS.

Daarnaast hebben we ons verdiept in de inzichten van de Gottman-methode, ontwikkeld vanuit het relatieonderzoek van John Gottman en het werk van Julie Gottman.

Die methode laat zien dat een sterke relatie om meer draait dan het vermijden van ruzies. Ook vriendschap, waardering, vertrouwen en de bereidheid om elkaar te blijven opzoeken spelen een belangrijke rol.

Een bekend onderdeel is het herkennen van vier negatieve communicatiepatronen: kritiek, minachting, defensief reageren en terugtrekken. In het artikel The Four Horsemen: The Antidotes beschrijft The Gottman Institute hoe partners zulke patronen kunnen herkennen en vervangen door andere reacties.

Neem het voorbeeld van die doordeweekse avond. In plaats van ‘Je vraagt ook nooit hoe het met me gaat’, zou iemand kunnen zeggen: ‘Ik heb je vandaag gemist. Zullen we even samen zitten?’

Dat lijkt een klein verschil, maar de eerste uitspraak klinkt als een beschuldiging, terwijl de tweede laat horen wat iemand werkelijk nodig heeft.

De benaderingen van Anne de Jong en Gottman zijn niet hetzelfde. Voor ons bieden ze wel inzichten die elkaar aanvullen. Samen met onze andere opleidingen en ervaringen geven ze ons handvatten om relatiecoaching op een praktische en gestructureerde manier vorm te geven.

Moet je daarvoor in relatietherapie?

Niet noodzakelijk. En dat is een belangrijk onderscheid.

Relatietherapie en relatiecoaching kunnen beide waardevol zijn, maar ze leggen niet altijd hetzelfde accent.

Binnen relatietherapie kan veel aandacht zijn voor emoties, hechting, persoonlijke ervaringen en psychologische patronen. Relatiecoaching kan juist meer gericht zijn op de vaardigheden die partners willen ontwikkelen en de veranderingen die ze in hun dagelijks leven willen toepassen.

Die scheiding is overigens niet absoluut. Ook relatietherapeuten werken met praktische oefeningen, en tijdens relatiecoaching kunnen gevoelens en eerdere ervaringen zeker ter sprake komen.

Bij Spreekhuys kiezen we bewust voor een vaardigheidsgerichte aanpak. We kijken samen naar de communicatie, de verwachtingen en de patronen die zijn ontstaan. Vervolgens onderzoeken we welke nieuwe manieren van reageren jullie kunnen oefenen.

Voor mensen die weinig voelen voor het idee van relatietherapie, kan dat een toegankelijker uitgangspunt zijn.

Want soms zegt iemand: ‘Ik wil helemaal niet in therapie. Ik wil gewoon dat we weer normaal met elkaar kunnen praten.’

Dat verlangen is begrijpelijk.

In een artikel van RTL Nieuws van 25 mei 2026 wordt beschreven dat relatiehulp steeds vaker ook preventief wordt overwogen. Tegelijkertijd blijft het voor stellen soms lastig om samen de stap naar begeleiding te zetten.

Misschien helpt het dan om niet te beginnen met de vraag of jullie in therapie moeten, maar met een andere vraag: wat zouden we samen willen leren om onze relatie prettiger te maken?

Dat is minder beladen en veel concreter.

Wat zegt onderzoek over het aanleren van relatievaardigheden?

Het idee dat partners hun relatie kunnen versterken door nieuwe vaardigheden te oefenen, is niet alleen een onderwerp binnen de coachingwereld.

Ook wetenschappers onderzoeken wat relatietraining kan betekenen.

In april 2026 publiceerde Vox, het magazine van de Radboud Universiteit, een artikel over onderzoek naar relatietraining. Onderzoekers bestuderen onder andere hoe stellen bewuster met elkaar kunnen communiceren en hun relatie kunnen versterken door praktische oefeningen.

Interessant is dat dit onderzoek zich niet uitsluitend richt op relaties waarin al grote problemen bestaan. Ook stellen die tevreden zijn over hun relatie kunnen belangstelling hebben voor het verder ontwikkelen van hun vaardigheden.

Dat sluit aan bij onze overtuiging dat je niet hoeft te wachten tot het misgaat.

Wetenschappelijk onderzoek naar relatie-educatie laat eveneens zien dat communicatietraining positieve effecten kan hebben. Een meta-analyse van Blanchard en collega’s uit 2009 onderzocht bijvoorbeeld de invloed van relatie-educatie op communicatievaardigheden.

Dat betekent niet dat iedere training voor ieder stel werkt, of dat een betere communicatie automatisch alle problemen oplost. Het onderzoek naar relatietraining van de Radboud Universiteit was ten tijde van het Vox-artikel bovendien nog gaande.

Maar het onderstreept wel waarom het zinvol is om communicatie niet uitsluitend als een persoonlijkheidseigenschap te zien, maar ook als iets waarin je kunt groeien.

Probeer eens iets anders tijdens jullie volgende gesprek

Misschien herken je de neiging om je meteen te verdedigen wanneer je partner iets zegt wat als kritiek voelt.

Of misschien merk je dat je tijdens een discussie vooral bezig bent met het formuleren van je eigen antwoord.

Probeer de volgende keer eens iets eenvoudigs.

Wanneer je partner iets vertelt waar je het niet direct mee eens bent, geef dan niet meteen jouw reactie. Vat eerst samen wat je denkt dat de ander bedoelt.

Bijvoorbeeld:

‘Als ik je goed begrijp, voelde je je gisteren alleen staan toen we die beslissing namen. Klopt dat?’

Wacht vervolgens op het antwoord.

Misschien zegt je partner: ‘Ja, precies.’

Maar misschien hoor je ook: ‘Nee, dat bedoel ik niet helemaal. Het ging me er vooral om dat je het niet eerst met me besprak.’

Dan ontdek je iets belangrijks: wat jij dacht te horen, was niet noodzakelijk wat de ander probeerde te vertellen.

Je hoeft het nog steeds niet eens te zijn. Maar je begrijpt elkaar mogelijk al iets beter.

Wil je hier samen uitgebreider mee oefenen? Spreek dan af dat jullie ieder vijf minuten krijgen om een kleine irritatie te bespreken. De één vertelt, de ander luistert en vat samen. Daarna wisselen jullie van rol en sluiten jullie af met één concrete afspraak voor de volgende keer.

Het is geen wondermiddel en ook geen vervanging voor professionele hulp wanneer die nodig is. Maar het kan wel laten ervaren hoe anders een gesprek verloopt wanneer begrijpen belangrijker wordt dan direct reageren.

Juist in samengestelde gezinnen is dat soms een hele opgave

Wie in een samengesteld gezin leeft, weet dat een meningsverschil zelden alleen over de praktische kwestie van dat moment hoeft te gaan.

Een afspraak over het ophalen van een kind kan raken aan gevoelens van buitensluiting. Een verschil van mening over opvoeding kan voelen als kritiek op het ouderschap. En een gesprek over contact met een ex-partner kan onverwacht onzekerheid oproepen.

Daar komt bij dat niet iedereen binnen een samengesteld gezin dezelfde geschiedenis deelt. Kinderen hebben hun eigen loyaliteiten, ouders dragen ervaringen uit eerdere relaties mee en nieuwe partners zoeken naar hun plaats.

Dat vraagt veel van de onderlinge communicatie.

Wij kennen die dynamiek uit onze professionele praktijk, maar ook uit ons eigen leven. We weten hoe belangrijk het is om elkaar als partners te blijven zien, juist wanneer er veel andere belangen en verantwoordelijkheden meespelen.

Daarom besteden we binnen Spreekhuys ook aandacht aan de communicatie tussen partners in samengestelde gezinnen. Niet vanuit een standaardoplossing, maar vanuit begrip voor de verschillende perspectieven en de wens om samen werkbare afspraken te ontwikkelen.

Want een sterk samengesteld gezin begint niet bij de verwachting dat iedereen hetzelfde denkt of voelt. Het begint bij de bereidheid om naar elkaar te blijven luisteren.

Hoe ziet relatiecoaching bij Spreekhuys eruit?

We beginnen met een kennismaking waarin we samen onderzoeken wat er speelt en wat jullie graag anders zouden willen.

Misschien hebben jullie terugkerende ruzies. Misschien voelen jullie afstand, terwijl jullie niet precies weten waar die vandaan komt. Of misschien gaat het in de basis goed, maar willen jullie bewuster investeren in jullie relatie.

We luisteren naar beide perspectieven, zonder vooraf partij te kiezen. Vervolgens kijken we naar de patronen die jullie herkennen en de vaardigheden die kunnen helpen.

Onze begeleiding is praktisch. We willen dat jullie niet alleen tijdens de gesprekken tot inzichten komen, maar vooral ook thuis iets met die inzichten kunnen doen.

Afhankelijk van de situatie kan een eerste leerfase van ongeveer vijf tot tien sessies passend zijn. In het begin kunnen gesprekken relatief kort op elkaar volgen, zodat jullie nieuwe vaardigheden kunnen oefenen en ervaringen kunnen bespreken.

Dat is geen verplicht pakket en zeker geen garantie dat ieder relatieprobleem binnen een bepaald aantal gesprekken is opgelost. Sommige stellen hebben minder begeleiding nodig, terwijl andere situaties meer tijd of een andere vorm van hulp vragen.

Ons uitgangspunt is dat jullie uiteindelijk zelfstandig verder kunnen. Niet dat je voor ieder meningsverschil opnieuw een coach nodig hebt, maar dat je leert om gesprekken samen beter te voeren.

Wanneer er sprake is van geweld, dwang, intimidatie of ernstige onveiligheid, is gezamenlijke coaching overigens niet vanzelfsprekend passend. In zulke situaties kan gespecialiseerde hulp nodig zijn.

Misschien is de belangrijkste vraag niet wie er moet veranderen

Door onze ervaringen met scheidingen weten we dat relaties soms eindigen, ook wanneer mensen daar jarenlang hard voor hebben gevochten.

Door ons leven binnen samengestelde gezinnen weten we ook dat een nieuwe relatie niet vanzelf eenvoudig wordt, alleen omdat je opnieuw verliefd bent geworden.

En door onze opleidingen en verdere verdieping in relatiecoaching hebben we geleerd hoe waardevol het kan zijn om aandacht te besteden aan de manier waarop partners met elkaar communiceren.

Dat is wat we bij Spreekhuys graag willen overbrengen.

Je hoeft niet dezelfde mening te hebben, hetzelfde karakter of dezelfde manier van denken. Je hoeft ook niet ieder meningsverschil op te lossen.

Maar je kunt wel leren om elkaar beter te begrijpen, je behoeften duidelijker uit te spreken en samen anders met moeilijke momenten om te gaan.

Misschien is dat wel de belangrijkste vraag om elkaar te stellen.

Niet: ‘Wie van ons moet veranderen?’

Maar: ‘Wat kunnen wij samen leren om elkaar weer beter te bereiken?’

Kennismaken met Spreekhuys

Bij Spreekhuys in Boxmeer begeleiden Saskia Schoenmakers en Richard de Wit partners die willen investeren in hun communicatie en onderlinge verbinding. Daarbij combineren we onze professionele ervaring met scheidingen en samengestelde gezinnen, onze eigen levenservaring en de inzichten uit onze opleidingen en verdere verdieping.

Willen jullie ontdekken of onze manier van relatiecoaching bij jullie past?

Vraag een gratis en vrijblijvende kennismaking aan bij Spreekhuys.

---

Veelgestelde vragen over relatiecoaching

Wat is het verschil tussen relatiecoaching en relatietherapie?

Relatiecoaching richt zich vaak op het ontwikkelen van praktische vaardigheden en het verbeteren van de onderlinge samenwerking. Relatietherapie kan daarnaast dieper ingaan op emotionele en psychologische patronen. Beide benaderingen kunnen elkaar overlappen.

Wat als mijn partner niet in relatietherapie wil?

Probeer samen te bespreken wat jullie in de relatie zouden willen verbeteren. Een praktische aanpak gericht op communicatievaardigheden kan voor sommige mensen toegankelijker voelen. Het is wel belangrijk dat beide partners vrijwillig deelnemen.

Hoeveel sessies relatiecoaching hebben we nodig?

Dat verschilt per stel. Bij Spreekhuys kan een eerste leerfase van ongeveer vijf tot tien sessies passend zijn. Er is geen verplicht pakket; we stemmen de begeleiding af op jullie situatie.

Is relatiecoaching ook geschikt voor samengestelde gezinnen?

Ja. Verschillende opvoedstijlen, loyaliteiten, verwachtingen en afspraken kunnen de communicatie tussen partners ingewikkeld maken. Relatiecoaching kan helpen om elkaar beter te begrijpen en samen werkbare afspraken te ontwikkelen.

Gebruikt Spreekhuys de Gottman-methode?

We gebruiken inzichten uit de Gottman-methode als inspiratiebron, naast onze opleidingen bij Anne de Jong en onze andere kennis en ervaringen. Spreekhuys is een zelfstandige coachingpraktijk en presenteert zich niet als officieel Gottman-gecertificeerde therapiepraktijk.

---

Bronnen en verder lezen

Actuele artikelen

1. RTL Nieuws – Niet alleen bij problemen: ‘preventieve’ relatietherapie steeds normaler (25 mei 2026). Over de toenemende aandacht voor relatieonderhoud en de drempels om begeleiding te zoeken.

2. Vox, Radboud Universiteit – Hoe houd je je relatie sterk? Psychologen zoeken stellen voor studie naar relatietraining (15 april 2026). Over onderzoek naar relatietraining en praktische relatievaardigheden.

Wetenschappelijk onderzoek en professionele achtergrond

1. Blanchard e.a. – Investigating the Effects of Marriage and Relationship Education on Couples’ Communication Skills (2009). Meta-analyse over relatie-educatie en communicatievaardigheden.

2. NONONS – Anne de Jong. Over de professionele achtergrond van Anne de Jong en haar rol als oprichter van NONONS.

3. The Gottman Institute – The Four Horsemen: The Antidotes. Over vier negatieve communicatiepatronen en praktische alternatieven.

4. The Gottman Institute – Couples. Artikelen en inzichten over relaties, communicatie, vertrouwen en verbondenheid.

De genoemde onderzoeken en methoden bieden achtergrondinformatie en vormen geen garantie voor het resultaat van een individueel coachingtraject. Spreekhuys is een zelfstandige coachingpraktijk en niet officieel verbonden aan NONONS of The Gottman Institute.