Relatiecoaching of relatietherapie? Waarom beter leren communiceren zoveel kan veranderen
Bijgewerkt op 26 oktober 2026
Wat als je niet hoeft te wachten tot je relatie vastloopt om samen iets te veranderen? Vanuit onze ervaring met scheidingen, samengestelde gezinnen en relatiecoaching zien we hoeveel verschil goede communicatie kan maken.

Wil je hier liever met iemand over praten? Meer over Relatiecoaching
In dit artikel
Vanuit ons werk bij Exscheiding, waar we mensen bij scheiding begeleiden, zijn we gaan nadenken over wat er gebeurt voordat partners op dat punt belanden. Wat zou er zijn gebeurd als zij eerder hadden geleerd om anders met elkaar te praten?
Het begint zelden met één grote ruzie. Vaker zijn het kleine irritaties die blijven liggen. Een opmerking die verkeerd valt, een gesprek dat steeds wordt uitgesteld of het gevoel dat de ander niet meer echt luistert. Wat aanvankelijk een misverstand lijkt, kan langzaam uitgroeien tot afstand. Totdat twee mensen die ooit bewust voor elkaar kozen, nauwelijks nog weten hoe ze elkaar moeten bereiken.
Natuurlijk kan niet iedere relatie worden gered, en dat hoeft ook niet. Soms is uit elkaar gaan de beste keuze.
Die vraag raakt ons, Saskia en Richard, ook persoonlijk. We hebben allebei zelf een scheiding meegemaakt en zijn beiden ouder binnen een samengesteld gezin. We weten hoe mooi een nieuwe relatie kan zijn, maar ook hoeveel er samenkomt wanneer twee levens, verschillende gewoonten, kinderen en verwachtingen één geheel moeten vormen.
Juist die combinatie van professionele en persoonlijke ervaringen heeft ons ervan overtuigd dat liefde belangrijk is, maar niet altijd voldoende. Ook binnen een goede relatie moet je elkaar blijven begrijpen, ruimte geven en soms opnieuw leren samenwerken.
Daarom zijn we ons verder gaan verdiepen in relatiecoaching. Niet omdat we denken dat er voor iedere relatie een eenvoudige oplossing bestaat, maar omdat we geloven dat partners veel kunnen leren over de manier waarop ze met elkaar omgaan.
Goede communicatie is geen vanzelfsprekend talent. Het is ook een vaardigheid die je samen kunt ontwikkelen.
Hoe twee mensen elkaar langzaam kunnen kwijtraken
Stel je een gewone doordeweekse avond voor. De kinderen liggen eindelijk op bed. De keuken is opgeruimd en er is voor het eerst die dag even rust.
‘Je hebt vandaag eigenlijk nauwelijks gevraagd hoe het met me ging’, zegt de één.
De ander hoort vooral kritiek en reageert: ‘Ik heb de hele dag gewerkt en van alles geregeld. Het is ook nooit goed.’
‘Zie je wel? Je luistert alweer niet.’
‘Dan zeg ik voortaan maar helemaal niets meer.’
Een paar zinnen later is de sfeer omgeslagen. Beiden voelen zich tekortgedaan en allebei hebben ze het idee dat de ander hen niet begrijpt.
Het bijzondere is dat ze misschien allebei hetzelfde verlangen: gezien en gewaardeerd worden. Alleen komt dat verlangen niet meer goed over.
Dit is een fictief voorbeeld, maar het patroon zal voor veel stellen herkenbaar zijn. De één zoekt contact door iets aan te kaarten, de ander ervaart het als een verwijt en verdedigt zich. Vervolgens voelt de eerste zich opnieuw niet gehoord. Zo ontstaat een kringetje waar partners telkens weer in terechtkomen.
Het probleem is dan niet noodzakelijk dat ze niet meer van elkaar houden. Ze zijn verstrikt geraakt in een manier van communiceren die hen steeds verder uit elkaar drijft.
En precies daar kan het interessant worden om niet alleen te kijken naar waarover de ruzie gaat, maar vooral naar hoe het gesprek verloopt.
Terug naar inhoudsopgaveOp het werk leren we samenwerken. Waarom thuis niet?
Wanneer twee collega’s steeds opnieuw met elkaar botsen, vinden we het heel normaal om een coach in te schakelen. Niet om hun persoonlijkheid te veranderen, maar om te onderzoeken waarom de samenwerking stroef verloopt.
Hoe spreken ze verwachtingen uit? Wat gebeurt er wanneer iemand zich aangevallen voelt? Kunnen ze luisteren zonder meteen in de verdediging te schieten? En hoe maken ze afspraken waar beiden achter staan?
Vervolgens oefenen ze met andere manieren van communiceren.
Binnen een partnerrelatie verwachten we vaak dat dit allemaal vanzelf gaat. Terwijl die relatie veel persoonlijker en ingewikkelder kan zijn dan welke samenwerking op het werk ook.
Je deelt niet alleen een agenda of een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Je deelt een leven, met emoties, verwachtingen, intimiteit, geld, familie en soms kinderen uit verschillende relaties.
Toch hebben de meeste mensen nooit bewust geleerd hoe ze een lastig gesprek met hun partner kunnen voeren.
Je kunt heel goed zijn in je werk, sociaal vaardig zijn en uitstekend met anderen samenwerken, maar thuis toch telkens vastlopen in dezelfde discussie.
Dat maakt je niet tot een slechte partner. Het kan betekenen dat jullie samen een andere manier van communiceren moeten leren.
Terug naar inhoudsopgaveErvaring alleen is niet genoeg
Ons werk bij Exscheiding en onze eigen samengestelde gezinnen waren voor ons de aanleiding om ons verder in relatiecoaching te verdiepen. Maar ervaring alleen is geen methode.
We wilden een professionele basis waarmee we partners niet alleen konden helpen begrijpen wat er tussen hen gebeurt, maar ook konden begeleiden bij het oefenen van nieuwe vaardigheden.
Daarom hebben we allebei een opleiding gevolgd bij Anne de Jong, relatiecoach en oprichter van opleidings- en coachingsbureau NONONS.
Wat ons aanspreekt in haar no-nonsense benadering, is de verbinding tussen inzicht en praktisch handelen. Het heeft weinig zin om alleen te begrijpen waarom een gesprek telkens verkeerd loopt, als je vervolgens niet weet hoe je het de volgende keer anders kunt aanpakken.
Anne de Jong besteedt in haar werk aandacht aan terugkerende interactiepatronen en het ontwikkelen van nieuw gedrag. Die uitgangspunten sluiten aan bij onze visie op relatiecoaching. Meer over haar professionele achtergrond is te vinden bij NONONS.
Daarnaast hebben we ons verdiept in de inzichten van de Gottman-methode, ontwikkeld vanuit het relatieonderzoek van John Gottman en het werk van Julie Gottman.
Die methode laat zien dat een sterke relatie om meer draait dan het vermijden van ruzies. Ook vriendschap, waardering, vertrouwen en de bereidheid om elkaar te blijven opzoeken spelen een belangrijke rol.
Een bekend onderdeel is het herkennen van vier negatieve communicatiepatronen: kritiek, minachting, defensief reageren en terugtrekken. In het artikel The Four Horsemen: The Antidotes beschrijft The Gottman Institute hoe partners zulke patronen kunnen herkennen en vervangen door andere reacties.
Neem het voorbeeld van die doordeweekse avond. In plaats van ‘Je vraagt ook nooit hoe het met me gaat’, zou iemand kunnen zeggen: ‘Ik heb je vandaag gemist. Zullen we even samen zitten?’
Dat lijkt een klein verschil, maar de eerste uitspraak klinkt als een beschuldiging, terwijl de tweede laat horen wat iemand werkelijk nodig heeft.
De benaderingen van Anne de Jong en Gottman zijn niet hetzelfde. Voor ons bieden ze wel inzichten die elkaar aanvullen. Samen met onze andere opleidingen en ervaringen geven ze ons handvatten om relatiecoaching op een praktische en gestructureerde manier vorm te geven.
Terug naar inhoudsopgaveMoet je daarvoor in relatietherapie?
Niet noodzakelijk. En dat is een belangrijk onderscheid.
Relatietherapie en relatiecoaching kunnen beide waardevol zijn, maar ze leggen niet altijd hetzelfde accent.
Zoeken jullie naar relatietherapie of een relatietherapeut? Kijk dan niet alleen naar de naam, maar ook naar jullie hulpvraag en de deskundigheid van de begeleider. Therapie kan behandeling van psychische klachten omvatten en werkt ook met communicatie, gevoelens en praktische oefeningen. Bij relatiecoaching onderzoeken we jullie onderlinge patronen en oefenen jullie ander gedrag; ook gevoelens, hechting en eerdere ervaringen kunnen daarbij ter sprake komen. Coaching is geen lichtere vorm van therapie. Spreekhuys biedt coaching, geen therapie of diagnose.
Bij Spreekhuys kiezen we bewust voor een vaardigheidsgerichte aanpak. We kijken samen naar de communicatie, de verwachtingen en de patronen die zijn ontstaan. Vervolgens onderzoeken we welke nieuwe manieren van reageren jullie kunnen oefenen.
Voor mensen die weinig voelen voor het idee van relatietherapie, kan dat een toegankelijker uitgangspunt zijn.
Want soms zegt iemand: ‘Ik wil helemaal niet in therapie. Ik wil gewoon dat we weer normaal met elkaar kunnen praten.’
In een artikel van RTL Nieuws van 25 mei 2026 wordt beschreven dat relatiehulp steeds vaker ook preventief wordt overwogen. Tegelijkertijd blijft het voor stellen soms lastig om samen de stap naar begeleiding te zetten.
Misschien helpt het dan om niet te beginnen met de vraag of jullie in therapie moeten, maar met een andere vraag: wat zouden we samen willen leren om onze relatie prettiger te maken?
Dat is minder beladen en veel concreter.
Terug naar inhoudsopgaveWanneer is relatiecoaching passend, en wanneer is gespecialiseerde therapie nodig?
Relatiecoaching kan passend zijn wanneer jullie als stel willen werken aan hoe jullie met elkaar omgaan: gesprekken die steeds op dezelfde manier vastlopen, afstand die is ontstaan, vertrouwen dat hersteld moet worden, of juist de wens om een goede relatie op tijd sterker te maken.
Er zijn ook situaties waarin gespecialiseerde therapie of andere hulp beter past. Denk aan een depressie, een trauma, een verslaving of andere klachten waarvoor behandeling nodig is. En bij geweld, dwang, intimidatie of ernstige onveiligheid is gezamenlijke coaching niet de juiste stap; veiligheid gaat dan voor.
Twijfelen jullie wat passend is? Zeg dat eerlijk tijdens de kennismaking. Wij zeggen het ook eerlijk als wij denken dat een andere vorm van hulp beter past, en verwijzen dan door.
Terug naar inhoudsopgaveWat als een van jullie twijfelt om te beginnen?
Dat komt vaker voor dan je denkt. Vaak is een van de twee degene die het initiatief neemt, terwijl de ander nog aarzelt. Dat hoeft geen probleem te zijn. Jullie hoeven niet allebei overtuigd te zijn; wel allebei vrijwillig aan tafel.
Het eerste contact is bewust klein. Je belt of appt eerst met Saskia over praktische vragen: hoe de werkwijze eruitziet, wat een gesprek kost en hoe de planning werkt. Om neutraal te blijven bespreekt zij in dat telefoontje nog geen inhoudelijke relatievragen. Je partner kan, als die dat zelf wil, ook apart praktisch bellen.
Daarna maken jullie samen gratis en vrijblijvend kennis met Saskia én Richard in onze praktijk in Boxmeer, ongeveer 30 minuten. Pas daarin luisteren zij voor het eerst inhoudelijk naar jullie allebei. Jullie hoeven daarna nog niets te beslissen.
Wil je alvast zelf aan de slag? Lees hoe je weer in gesprek komt als je partner dichtklapt, of hoe écht luisteren een vastgelopen gesprek kan veranderen.
Terug naar inhoudsopgaveWat zegt onderzoek over het aanleren van relatievaardigheden?
Het idee dat partners hun relatie kunnen versterken door nieuwe vaardigheden te oefenen, is niet alleen een onderwerp binnen de coachingwereld.
Ook wetenschappers onderzoeken wat relatietraining kan betekenen.
In april 2026 publiceerde Vox, het magazine van de Radboud Universiteit, een artikel over onderzoek naar relatietraining. Onderzoekers bestuderen onder andere hoe stellen bewuster met elkaar kunnen communiceren en hun relatie kunnen versterken door praktische oefeningen.
Interessant is dat dit onderzoek zich niet uitsluitend richt op relaties waarin al grote problemen bestaan. Ook stellen die tevreden zijn over hun relatie kunnen belangstelling hebben voor het verder ontwikkelen van hun vaardigheden.
Dat sluit aan bij onze overtuiging dat je niet hoeft te wachten tot het misgaat.
Wetenschappelijk onderzoek naar relatie-educatie laat eveneens zien dat communicatietraining positieve effecten kan hebben. Een meta-analyse van Blanchard en collega’s uit 2009 onderzocht bijvoorbeeld de invloed van relatie-educatie op communicatievaardigheden.
Dat betekent niet dat iedere training voor ieder stel werkt, of dat een betere communicatie automatisch alle problemen oplost. Het onderzoek naar relatietraining van de Radboud Universiteit was ten tijde van het Vox-artikel bovendien nog gaande.
Maar het onderstreept wel waarom het zinvol is om communicatie niet uitsluitend als een persoonlijkheidseigenschap te zien, maar ook als iets waarin je kunt groeien.
Terug naar inhoudsopgaveProbeer eens iets anders tijdens jullie volgende gesprek
Misschien herken je de neiging om je meteen te verdedigen wanneer je partner iets zegt wat als kritiek voelt.
Of misschien merk je dat je tijdens een discussie vooral bezig bent met het formuleren van je eigen antwoord.
Probeer de volgende keer eens iets eenvoudigs.
Wanneer je partner iets vertelt waar je het niet direct mee eens bent, geef dan niet meteen jouw reactie. Vat eerst samen wat je denkt dat de ander bedoelt.
Bijvoorbeeld:
‘Als ik je goed begrijp, voelde je je gisteren alleen staan toen we die beslissing namen. Klopt dat?’
Wacht vervolgens op het antwoord.
Misschien zegt je partner: ‘Ja, precies.’
Maar misschien hoor je ook: ‘Nee, dat bedoel ik niet helemaal. Het ging me er vooral om dat je het niet eerst met me besprak.’
Dan ontdek je iets belangrijks: wat jij dacht te horen, was niet noodzakelijk wat de ander probeerde te vertellen.
Je hoeft het nog steeds niet eens te zijn. Maar je begrijpt elkaar mogelijk al iets beter.
Wil je hier samen uitgebreider mee oefenen? Spreek dan af dat jullie ieder vijf minuten krijgen om een kleine irritatie te bespreken. De één vertelt, de ander luistert en vat samen. Daarna wisselen jullie van rol en sluiten jullie af met één concrete afspraak voor de volgende keer.
Het is geen wondermiddel en ook geen vervanging voor professionele hulp wanneer die nodig is. Maar het kan wel laten ervaren hoe anders een gesprek verloopt wanneer begrijpen belangrijker wordt dan direct reageren.
Terug naar inhoudsopgaveJuist in samengestelde gezinnen is dat soms een hele opgave
Wie in een samengesteld gezin leeft, weet dat een meningsverschil zelden alleen over de praktische kwestie van dat moment hoeft te gaan.
Een afspraak over het ophalen van een kind kan raken aan gevoelens van buitensluiting. Een verschil van mening over opvoeding kan voelen als kritiek op het ouderschap. En een gesprek over contact met een ex-partner kan onverwacht onzekerheid oproepen.
Kinderen hebben hun eigen loyaliteiten, ouders dragen ervaringen uit eerdere relaties mee en nieuwe partners zoeken hun plaats. Wij kennen die dynamiek ook uit ons eigen leven. Juist dan helpt het om elkaar als partners te blijven zien en samen werkbare afspraken te maken, zonder te verwachten dat iedereen hetzelfde denkt of voelt.
Terug naar inhoudsopgaveHoe ziet relatiecoaching bij Spreekhuys eruit?
We beginnen met een kennismaking waarin we samen onderzoeken wat er speelt en wat jullie graag anders zouden willen.
Misschien hebben jullie terugkerende ruzies. Misschien voelen jullie afstand, terwijl jullie niet precies weten waar die vandaan komt. Of misschien gaat het in de basis goed, maar willen jullie bewuster investeren in jullie relatie.
We luisteren naar beide perspectieven, zonder vooraf partij te kiezen. Vervolgens kijken we naar de patronen die jullie herkennen en de vaardigheden die kunnen helpen.
Onze begeleiding is praktisch. We willen dat jullie niet alleen tijdens de gesprekken tot inzichten komen, maar vooral ook thuis iets met die inzichten kunnen doen.
We stemmen het aantal gesprekken en het ritme af op jullie situatie; meestal zitten er drie tot zes weken tussen. Er is geen vast pakket en geen gegarandeerde uitkomst.
Ons uitgangspunt is dat jullie uiteindelijk zelfstandig verder kunnen. Niet dat je voor ieder meningsverschil opnieuw een coach nodig hebt, maar dat je leert om gesprekken samen beter te voeren.
Mediation en scheidingsbegeleiding zijn geen onderdeel van Spreekhuys; daarvoor is er de afzonderlijke praktijk Exscheiding. Coaching kan wel helpen om respectvol te blijven communiceren als jullie apart verdergaan.
Terug naar inhoudsopgaveMisschien is de belangrijkste vraag niet wie er moet veranderen
Je hoeft niet dezelfde mening te hebben, hetzelfde karakter of dezelfde manier van denken. Je hoeft ook niet ieder meningsverschil op te lossen.
Maar je kunt wel leren om elkaar beter te begrijpen, je behoeften duidelijker uit te spreken en samen anders met moeilijke momenten om te gaan.
Misschien is dat wel de belangrijkste vraag om elkaar te stellen.
Niet: ‘Wie van ons moet veranderen?’
Maar: ‘Wat kunnen wij samen leren om elkaar weer beter te bereiken?’
Terug naar inhoudsopgaveKennismaken met Spreekhuys
Bij Spreekhuys in Boxmeer begeleiden Saskia Schoenmakers en Richard de Wit partners die willen investeren in hun communicatie en onderlinge verbinding. Bij relatiecoaching begeleiden we jullie altijd samen.
Willen jullie ontdekken of onze manier van relatiecoaching bij jullie past?
Vraag een gratis en vrijblijvende kennismaking aan bij Spreekhuys.
Terug naar inhoudsopgave
Veelgestelde vragen over relatiecoaching
Wat is het verschil tussen relatiecoaching en relatietherapie?
Coaching en therapie kunnen allebei aandacht besteden aan communicatie, emoties, hechting en eerdere ervaringen. Het verschil zit niet simpelweg in praktisch werken tegenover praten over het verleden. Bij Spreekhuys oefenen jullie relatievaardigheden; we bieden geen therapie, diagnose of psychologische behandeling. Wanneer behandeling nodig is, past een daarvoor bevoegde zorgprofessional.
Wat als mijn partner niet in relatietherapie wil?
Probeer samen te bespreken wat jullie in de relatie zouden willen verbeteren. Een praktische aanpak gericht op communicatievaardigheden kan voor sommige mensen toegankelijker voelen. Het is wel belangrijk dat beide partners vrijwillig deelnemen. Lees ook ons artikel Mijn partner wil geen relatiecoaching. Wat nu?.
Hoeveel sessies relatiecoaching hebben we nodig?
Dat verschilt per stel. We stemmen het aantal gesprekken en het ritme af op jullie situatie; meestal zitten er drie tot zes weken tussen. Er is geen vast pakket en geen gegarandeerde uitkomst.
Is relatiecoaching ook geschikt voor samengestelde gezinnen?
Ja. Verschillende opvoedstijlen, loyaliteiten, verwachtingen en afspraken kunnen de communicatie tussen partners ingewikkeld maken. Relatiecoaching kan helpen om elkaar beter te begrijpen en samen werkbare afspraken te ontwikkelen.
Gebruikt Spreekhuys de Gottman-methode?
We gebruiken inzichten uit de Gottman-methode als inspiratiebron, naast onze opleidingen bij Anne de Jong en onze andere kennis en ervaringen. Spreekhuys is een zelfstandige coachingpraktijk en presenteert zich niet als officieel Gottman-gecertificeerde therapiepraktijk.
Terug naar inhoudsopgave
Bronnen en verder lezen
Actuele artikelen
-
RTL Nieuws – Niet alleen bij problemen: ‘preventieve’ relatietherapie steeds normaler (25 mei 2026). Over de toenemende aandacht voor relatieonderhoud en de drempels om begeleiding te zoeken.
-
Vox, Radboud Universiteit – Hoe houd je je relatie sterk? Psychologen zoeken stellen voor studie naar relatietraining (15 april 2026). Over onderzoek naar relatietraining en praktische relatievaardigheden.
Wetenschappelijk onderzoek en professionele achtergrond
-
Blanchard e.a. – Investigating the Effects of Marriage and Relationship Education on Couples’ Communication Skills (2009). Meta-analyse over relatie-educatie en communicatievaardigheden.
-
NONONS – Anne de Jong. Over de professionele achtergrond van Anne de Jong en haar rol als oprichter van NONONS.
-
The Gottman Institute – The Four Horsemen: The Antidotes. Over vier negatieve communicatiepatronen en praktische alternatieven.
-
The Gottman Institute – Couples. Artikelen en inzichten over relaties, communicatie, vertrouwen en verbondenheid.
De genoemde onderzoeken en methoden bieden achtergrondinformatie en vormen geen garantie voor het resultaat van een individueel coachingtraject. Spreekhuys is een zelfstandige coachingpraktijk en niet officieel verbonden aan NONONS of The Gottman Institute.
Lees ook

Relaties & communicatie
Kruip eens in het hoofd van de ander: waarom écht luisteren een vastgelopen gesprek kan veranderen
Praten jullie langs elkaar heen? Ontdek hoe actief luisteren, vragen stellen en samenvatten helpen om elkaar werkelijk te begrijpen.

Relaties & communicatie
Van ‘jij nooit’ naar één concreet verzoek: herschrijf je eerste zin
Van een verwijt naar een duidelijk verzoek: een herschrijfoefening voor je eerste zin, met voorbeelden en ruimte voor een nee of alternatief.
