Intimiteit in je relatie terugvinden: als toenadering lastig is

Jullie regelen samen van alles. Maar wanneer hebben jullie elkaar voor het laatst aangeraakt zonder haast, verwachting of afleiding?

Soms verdwijnt intimiteit niet door één grote gebeurtenis. Ze raakt langzaam op de achtergrond. Tussen werk, kinderen, zorgen en dagelijkse gewoonten. En hoe langer dat duurt, hoe moeilijker het kan worden om erover te beginnen.

Misschien mis je aanraking. Misschien mis je vooral aandacht. Of je verlangt naar nabijheid, maar wordt terughoudend zodra je partner toenadering zoekt.

Hoe vertel je dat zonder de ander te kwetsen? En hoe vind je elkaar als jullie allebei iets missen, maar niet hetzelfde nodig hebben?

Intimiteit is meer dan seks

Intimiteit zit ook in samen lachen. In een arm om je heen na een moeilijke dag. In iets persoonlijks durven vertellen en merken dat je partner echt luistert. In samen zijn zonder iets te hoeven.

Seks kan daarbij horen, maar nabijheid, lichamelijke opwinding en zin in seks zijn niet hetzelfde. Je kunt verlangen naar een knuffel zonder seks te willen. En je kunt van je partner houden terwijl lichamelijk verlangen op dat moment ontbreekt.

Wanneer iedere aanraking voelt als het begin van iets wat verder moet gaan, kan zelfs de gewone knuffel verdwijnen. Terwijl jullie die misschien allebei missen.

De één zoekt contact, de ander voelt druk

De één zoekt toenadering om zich weer verbonden te voelen. De ander heeft eerst rust en verbinding nodig om toenadering prettig te vinden.

Als je dat niet van elkaar weet, kun je elkaar steeds opnieuw mislopen.

Een hand op je been kan bedoeld zijn als: “Ik mis je.” Maar bij de ander binnenkomen als: “Er wordt iets van me verwacht.”

Die trekt zich terug. De eerste voelt zich afgewezen en probeert het later opnieuw, vraagt om uitleg of stopt juist met toenadering zoeken. De ander voelt de teleurstelling en wordt nog voorzichtiger.

Zo kan een patroon ontstaan waarin beiden zichzelf beschermen en het contact steeds kleiner wordt.

Steeds degene zijn die een knuffel zoekt, kan eenzaam voelen. Aanraking vermijden omdat je bang bent dat er meer wordt verwacht, kan óók eenzaam voelen.

De vraag is wat jullie toenadering en terughoudendheid voor ieder betekenen.

Samen op de bank, maar je hoofd is nog bezig

De kinderen liggen in bed. Eindelijk even samen.

Maar de vaatwasser moet nog leeg. Er zit natte was in de machine. Morgen zijn er sportkleren nodig. Wie reageert op het bericht van school?

Je zit op de bank, maar bent in gedachten nog aan het werk.

Dat voortdurende onthouden, vooruitdenken en organiseren wordt vaak de mentale last genoemd. Die stopt niet vanzelf wanneer de laatste zichtbare taak is gedaan. Ook werkdruk, mantelzorg en gezondheidszorgen kunnen je aandacht blijven opeisen.

Voor veel vrouwen is herkenbaar dat rust belangrijk is om ontvankelijk te worden voor aanraking en opwinding. Een partner die gemakkelijker schakelt, kan onderschatten hoeveel gedachten er nog doorlopen.

Maar dit is geen vaste verdeling tussen mannen en vrouwen. Ook mannen kunnen moeilijk loskomen van zorgen. Ook vrouwen kunnen snel verlangen ervaren. En bij dezelfde persoon kan dat per periode verschillen.

Ga daarom niet alleen af op hoe het bij jezelf werkt. Vraag: “Wat houdt jouw hoofd nog bezig wanneer we eindelijk samen zitten?”

Samen verantwoordelijkheid dragen

“Je had toch gewoon kunnen vragen of ik wilde helpen?”

Dat kan vriendelijk bedoeld zijn. Toch blijft degene die moet vragen vaak verantwoordelijk voor het zien, onthouden en verdelen van het werk.

Samen verantwoordelijkheid dragen gaat verder. Het betekent dat je niet steeds hoeft op te letten of iets geregeld wordt. Dat afspraken worden nagekomen en taken niet telkens opnieuw moeten worden aangekaart.

Daarover praten kan helpen: wat ligt bij wie, wat vinden jullie eerlijk en waar loopt iemand op leeg?

Het doel is niet een huis waarin alles af is. Het gaat erom dat jullie allebei kunnen uitrusten en je gesteund voelen.

Daar hoort geen tegenprestatie bij. De was ophangen of de kinderen naar bed brengen geeft geen recht op seks. Meer rust kan ruimte geven voor nabijheid, maar garandeert geen verlangen. Er kunnen ook andere dingen spelen, zoals onzekerheid, lichamelijk ongemak of emotionele afstand.

Wat je invult, is nog niet wat de ander voelt

“Ze vindt me niet meer aantrekkelijk.” “Hij wil alleen maar seks.” “Als mijn partner mij miste, zou die wel initiatief nemen.” “Op onze leeftijd hoort dit erbij.”

Wanneer iets onbesproken blijft, vullen we de stilte gemakkelijk zelf in.

Achter terughoudendheid kan vermoeidheid zitten, maar ook een onuitgesproken teleurstelling. Achter toenadering kan een verlangen zitten om je weer geliefd te voelen.

Misschien durf je niet te vragen wat er speelt. Je bent bang voor het antwoord, voor een ruzie of voor het gevoel dat jouw gemis wordt weggewuifd. Misschien weet je zelf nog niet goed wat je voelt.

Ook die onzekerheid mag je benoemen:

“Ik vind dit lastig om te bespreken, omdat ik je niet wil kwetsen. Maar ik mis iets tussen ons. Hoe ervaar jij dat?”

Als leeftijd of gezondheid iets verandert

Door ouder worden, de overgang, ziekte, pijn of medicijnen kan veranderen wat prettig voelt en waar je behoefte aan hebt. Ook onzekerheid over je lichaam kan meespelen.

Je partner ziet misschien dat je minder toenadering zoekt, maar weet niet dat je bang bent voor pijn of teleurstelling. Andersom kun jij stilte uitleggen als desinteresse, terwijl je partner je juist probeert te ontzien.

Vertellen wat je merkt, kan helpen om elkaar beter te begrijpen. Je hoeft daarvoor nog geen oplossing te hebben. Bij lichamelijke klachten of vragen over de invloed van medicijnen kun je terecht bij je huisarts.

Samen kunnen jullie onderzoeken welke vormen van nabijheid nu prettig zijn. Intimiteit hoeft niet precies terug te worden zoals vroeger om opnieuw waardevol te zijn.

Praten zonder meteen iets te moeten oplossen

Kies een rustig moment. Liefst niet direct nadat de één toenadering heeft gezocht en de ander heeft afgehouden.

Vertel wat je zelf voelt en mist. “Ik mis onze knuffels” opent een ander gesprek dan “Jij raakt me nooit meer aan”.

Deze drie vragen kunnen helpen:

• Welke vorm van nabijheid mis jij tussen ons?

• Wanneer voel jij je op je gemak en verbonden met mij?

• Wat zouden we allebei prettig vinden om weer wat vaker te doen, zonder verwachting van meer?

Luister naar het antwoord voordat je jouw kant uitlegt.

Zegt je partner: “Ik heb het gevoel dat ik alles moet onthouden”? Vraag dan bijvoorbeeld: “Wat blijft er voor jou allemaal doorlopen?” Jouw ervaring mag daarna ook aan bod komen. Eerst begrijpen geeft een ander gesprek dan meteen verdedigen.

Jullie hoeven die avond niets op te lossen. Soms is het al belangrijk dat iets eindelijk gezegd kan worden zonder ruzie of terugtrekken.

Kleine stappen die voor beiden prettig zijn

Misschien willen jullie weer samen wandelen. Even zonder telefoons bij elkaar zitten. Elkaar begroeten met aandacht. Of elkaar vasthouden met de afspraak dat het daarbij mag blijven.

Kies iets wat jullie allebei willen. Een knuffel hoeft niets op te leveren. Je mag aangeven wat prettig is, van gedachten veranderen of stoppen.

Het doel is niet dat degene met minder behoefte vanzelf meer gaat verlangen. Jullie onderzoeken wat ieder mist, wat goed voelt en hoe je met verschillen kunt omgaan. Ook wanneer die verschillen niet helemaal verdwijnen.

Daarbij verdienen zowel gemis als grenzen aandacht. Je mag vertellen dat je iets mist, zonder dat de ander het verplicht moet geven.

Samen kijken: ‘The Nothing Box’

Soms helpt humor om een gesprek te openen. In ‘A Tale of Two Brains – The Nothing Box’ beeldt spreker Mark Gungor met overdrijving uit hoe de één gedachten lijkt te kunnen parkeren, terwijl bij de ander alles met elkaar verbonden blijft.

Het is een humoristische voorstelling, geen wetenschappelijke uitleg van mannen- en vrouwenhersenen.

Gebruik het vooral als aanleiding voor de vraag: “Wat herken jij bij jezelf, en wat juist niet?”

Intimiteit bespreekbaar maken bij Spreekhuys

Je hoeft bij ons niet meteen de meest persoonlijke details te vertellen. We kunnen beginnen bij wat er tussen jullie gebeurt wanneer de één toenadering zoekt en de ander afstand houdt.

Wat missen jullie? Welke verwachtingen blijven onuitgesproken? En wat maakt het moeilijk om daar thuis rustig over te praten?

Bij Spreekhuys zitten Saskia en Richard samen met jullie aan tafel. We luisteren naar jullie allebei en helpen woorden te geven aan gevoelens, behoeften en terugkerende patronen.

Wij bieden relatiecoaching, geen sekscoaching of seksuologische behandeling. Wanneer jullie vraag beter past bij een huisarts, seksuoloog of andere behandelaar, bespreken we dat eerlijk.

“We missen iets tussen ons en willen begrijpen wat er gebeurt” is genoeg om het gesprek te beginnen.

Verder lezen

Voor achtergrondinformatie over verlangen, omstandigheden en veranderingen door leeftijd of gezondheid:

• Rutgers — Zin in seks

• Thuisarts — Ik heb minder zin in seks

• Thuisarts — Hoe seks kan veranderen als je ouder wordt